Tips

Borduurgaren, onderdraad en vlies: wat heb je nodig?

Een mooi borduurwerk hangt net zo goed af van garen, onderdraad en vlies als van de machine. Met deze basis voorkom je rimpels, losse lussen en gebroken draden.

De drie dingen naast je machine

Borduren vraagt om drie verbruiksartikelen: borduurgaren voor de bovenkant, onderdraad in de spoel, en vlies om de stof stevig te houden. Daarnaast een passende borduurnaald.

Borduurgaren: polyester of rayon

Borduurgaren is dunner en glanzender dan naaigaren. Je ziet vooral twee soorten:

  • Polyester: sterk en kleurvast, goed tegen wassen op hoge temperatuur en tegen bleek. Een veilige keuze voor kleding en handdoeken.
  • Rayon (viscose): heel glanzend en zacht, maar minder sterk. Mooi voor decoratief werk dat weinig gewassen wordt.

De dikte staat op de klos als een nummer; 40 is de gangbare dikte voor borduren. Hoe hoger het getal, hoe dunner het garen.

Onderdraad

In de spoel gebruik je meestal speciale onderdraad: dun garen in wit of zwart. Het ligt aan de achterkant van het werk, dus de kleur maakt weinig uit. Omdat het dunner is, past er veel op een spoel en wordt de achterkant niet te dik. Sommige machines werken met voorgewonden spoelen; kijk in de handleiding welke maat past.

Vlies: welke soort bij welke stof?

Vlies (ook stabilisator genoemd) leg je onder of achter de stof in het raam. Zonder vlies trekt de stof samen onder de dichte steken.

Soort Hoe het werkt Gebruik voor
Afscheurvlies (tear-away) scheur je na het borduren weg stevige, niet rekbare stof: katoen, canvas, denim
Knipvlies (cut-away) knip je bij, de rest blijft zitten rekbare stof: tricot, sweatstof, T-shirts
Oplosbaar vlies lost op in water bovenop handdoeken en fleece, of voor kant zonder ondergrond
Opstrijkvlies strijk je vast dunne of gladde stof die niet mag schuiven

Twijfel je, maak dan eerst een proef op een restje van dezelfde stof.

Naalden

Gebruik borduurnaalden: ze hebben een groter oog en een speciale gleuf, zodat het glanzende garen minder snel rafelt. Voor tricot kies je een naald met ronde punt (stretch of jersey). Vervang de naald op tijd; een botte naald geeft overgeslagen steken en draadbreuk.

Machines om mee te beginnen

[producten: poolin-eoc03, janome-memory-craft-100e, bernette-b70-deco]

Bij het kopen van een machine zitten er vaak een paar spoelen en naalden in de doos, maar zelden garen en vlies. Reken dat dus mee. Alle modellen vergelijk je bij borduurmachines. Lees ook borduurveld en ramen uitgelegd.

Veelgestelde vragen

Kan ik gewoon naaigaren gebruiken om te borduren?

Het kan, maar borduurgaren is gemaakt om te glanzen en vlak te liggen in dichte steken. Met naaigaren wordt het resultaat doffer en sneller ruw.

Welk vlies gebruik je voor een T-shirt?

Voor rekbare stof zoals tricot gebruik je meestal knipvlies (cut-away). Dat blijft achter het borduurwerk zitten en houdt het in vorm als het shirt rekt.

Hoe voorkom je dat het borduurwerk rimpelt?

Span de stof strak maar niet uitgerekt in het raam, gebruik vlies dat past bij de stof en kies een raam dat niet veel groter is dan je ontwerp.